పదవ తరగతిలో ఉన్న ప్రసిద్ధ శ్లోకాలు -భావాలు

పదవ తరగతిలో ఉన్న ప్రసిద్ధ శ్లోకాలు - భావాలు:

శ్లో:

మానిషాద ప్రతిష్ఠాంత్వ

మగమః శాశ్వతీః సమాః|

యత్ క్రౌంచ మిథునాదేకమ్

అవధీః కామమోహితమ్||

కామమోహితమ్ = కామవ్యామోహములో ఉన్న

 యత్క్రౌంచ మిథునాత్ = ఏ కొంగలజంటలోనుండి

ఏకం = ఒక దానిని(మగ పక్షిని)

అవధీః = చంపితివి

త్వం = నీవు

శాశ్వతీః సమాః = శాశ్వతమైన

ప్రతిష్ఠాం = కీర్తిని

నిషాద = బోయవాడా

మా అగమః = పొందవు పో

అనగా ఎక్కువ కాలం నీవు జీవింపవు.అంటే మరణింతువు గాక అని భావము (శాపము).

భావం:- ఓ కిరాతుడా! క్రౌంచ పక్షి జంటలో పరవశమై ఉన్న ఒక పక్షిని చంపిన నీవు శాశ్వతంగా అపకీర్తి పాలవుతావు.

కూజంతం రామరామేతి మధురం మధురాక్షరం |

ఆరుహ్యకవితా శాఖాం వందే వాల్మీకీ కోకిలమ్ ||

భావం : కవిత్వమనే కొమ్మనెక్కి తియ్యనైన అక్షరాలగల రామ రామ అనే పేరును చెవులకు ఇంపుగా పలుకుచున్న వాల్మీకి మహర్షి అనే కోకిలకు నమస్కారాలు.

రామోవిగ్రహవాన్ ధర్మః 

సాధుః సత్యపరాక్రమః|

రాజా సర్వస్యలోకస్య 

దేవానాం మఘవానివ||

భావం: శరీరం ధరించి దిగివచ్చిన ధర్మమే రాముడు. సకల ప్రాణికోటికి హితవు కలిగించే సాధుజీవనుడు.

అతని పరాక్రమానికి తిరుగులేదు. దేవేంద్రుడు దేవతలకు ప్రభువు అయినట్టే ఈ సమస్త చరాచర సృష్టికి ప్రభువైన పరమాత్మ ఈ రాముడు.

( మారీచుని నోట పలికిన పలుకులు)

రాజ్ఞి ధర్మిణి ధర్మిష్ఠా,

పాపే పాప పరాః సదా|

రాజానమనువర్తంతే 

యథా రాజా తథా ప్రజా||

భావం: రాజు ధర్మ పరుడైతే రాజ్యం ధర్మ పథంలో నడుస్తుంది. రాజు పాప వర్తనుడైతే రాజ్యం పాప పంకిలం అవుతుంది. రాజును అనుసరించే ధర్మాధర్మాలు నడుస్తాయి. రాజు ఎలా ఉంటే ప్రజలు అలా నడుచుకొంటారు. రాజును అనుసరించే ప్రజలు నడుచుకొంటారని భావం.

✍ పైడి నాగ సుబ్బయ్య.